ΚΟΡΙΝΘΙΑ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΘΙΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΑΠΕΖΙΑΣ ΣΟΥΛΤΑΝΙΝΑΣ
Αυτό το άρθρο σκοπό έχει να περιγράψει την πορεία της αγροτικής παραγωγής στην πεδινή και ημιορεινή Κορινθία, με βάση την πορεία της κύριας καλλιέργειας, της επιτραπέζιας σουλτανίνας.
Από τις αρχές της δεκαετίας του ‘80 άρχισε μια σοβαρή προσπάθεια για εξαγωγή στις χώρες της Δυτ. Ευρώπης (κυρίως Αγγλία, Γερμανία), επιτραπέζιας σουλτανίνας.Για 2 περίπου δεκαετίες, η προσπάθεια αυτή εξελίχθηκε σε μία δραστηριότητα η οποία αναβάθμισε το εισόδημα των Kορίνθιων αγροτών, αλλά και όλων των άλλων κλάδων που ασχολούνται με τη σουλτανίνα (παραγωγή, συσκευασία - τυποποίηση, εμπορία).
Παράλληλα, εξελίχθηκε τόσο η παραγωγική, όσο και η εξαγωγική διαδικασία. Το προϊόν πιστοποιήθηκε, αναβαθμίστηκε ποιοτικά και μπορούμε να πούμε ότι παράγεται πια ένα προϊόν ποιότητας, ασφαλές για τον καταναλωτή. Τα συσκευαστήρια στο νομό εκσυγχρονίστηκαν και πιστοποιήθηκαν με βάση τα διεθνή πρότυπα ποιότητας. Τα υλικά συσκευασίας που χρησιμοποιούνται πλέον πληρούν τις προδιαγραφές των αγορών στις οποίες κατευθύνονται καθώς και όλα τα περιβαλλοντικά κριτήρια.
Αφού, λοιπόν, καταφέραμε και φτάσαμε σε ευρωπαϊκό (που λέμε) επίπεδο, αφού πληρούμε όλα τα κριτήρια των αγορών πια, γιατί το εισόδημα των παραγωγών έφτασε φέτος, πρακτικά να μηδενιστεί;
Από τις αρχές της πρώτης δεκαετίας της νέας χιλιετίας, αν και τα κριτήρια των αγορών γίνονταν συνεχώς αυστηρότερα, μπορούσαμε και ανταποκρινόμαστε (παραγωγοί, γεωπόνοι, εξαγωγείς) στις απαιτήσεις τους. Από τις αρχές όμως της ίδιας δεκαετίας άρχισαν να φαίνονται τα πρώτα σύννεφα στον καταγάλανο ουρανό μας.
Τη μια χρονιά παρατηρούνταν μείωση στις τιμές πώλησης, την άλλη δυσκολίες στην εμπορία. Από την άλλη, άρχισαν να παρατηρούνται προβλήματα στην καλλιέργεια με πρώτο αυτό της λειψυδρίας. Αποτέλεσμα, μείωση εισοδήματος σαν απόρροια των δυσκολιών στην εμπορία, είτε ζημιές στην παραγωγή οι οποίες μέχρι τώρα αποζημιώνονταν από τον ΕΛΓΑ. Με τα γνωστά βέβαια προβλήματα του ΕΛΓΑ, και της πολιτικής αποζημιώσεων, τα οποία όμως απαιτούν ένα ολόκληρα άρθρο για να προσπαθήσεις να τα περιγράψεις. Τα τελευταία τρία χρόνια η κατάσταση επιδεινώθηκε, με αποκορύφωμα την καλλιεργητική περίοδο 2009.
Παρότι ήταν μια χρονιά με πολλή καλή παραγωγή και ποσοτικά αλλά και ποιοτικά, είχαμε ανυπέρβλητα προβλήματα, τόσο στον τομέα της διάθεσης του προϊόντος, όσο και στις τιμές πώλησης. Η παραγωγή συγκομιζόταν με πολύ αργούς ρυθμούς, γιατί παρατηρήθηκε σημαντική μείωση της ζήτησης και στης ελληνική και στις ευρωπαϊκές αγορές, σαν αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης. Κατά συνέπεια μειώθηκε και η τιμή πώλησης, η μέση τιμή της οποίας δεν ξεπέρασε τα πενήντα λεπτά το κιλό (γύρω στα 0,45), όταν το κόστος παραγωγής, σε πολλές περιπτώσεις άγγιξε τα σαράντα λεπτά το κιλό.
Μπορεί για το 2009, η αιτιολογία της οικονομικής κρίσης να εξηγεί τα προβλήματα που παρατηρήθηκαν, δεν εξηγεί όμως τη φθίνουσα πορεία του προϊόντος και του εισοδήματος των παραγωγών από τις αρχές της δεκαετίας.
Πως φτάσαμε μέχρι εδώ;
Τα σημαντικότερα προβλήματα στην Κορινθία, όπως και στην υπόλοιπη Ελλάδα, είναι προβλήματα υποδομών. Προβλήματα στη διάρθρωση της ελληνικής γεωργίας, τα οποία διογκώνουν τις επιπτώσεις της κρίσης και καταστούν έως αδύνατη την έξοδο από αυτή.
· Το σημαντικότερο πρόβλημα έχει να κάνει με το μικρό αγροτικό κλήρο και στην περιοχή. Ο μέσος κλήρος της πλειοψηφίας των κορίνθιων αγροτών, ανέρχεται στα 20 με 25 στρέμματα ανά γεωργική εκμετάλλευση. Ακόμα και σε χρονιές με μεγάλη παραγωγή (3.000 κιλά ανά στρέμμα), με βάσει της περσινές τιμές πώλησης, το εισόδημα της εκμετάλλευσης φτάνει, ίσως, τον κατώτατο βασικό μισθό.
· Ο μικρός αυτός κλήρος είναι και πολυτεμαχισμένος, με αποτέλεσμα αύξηση κόστους παραγωγής.
· Στις αρχές της δεκαετίας, διαλύθηκε και ο τελευταίος συνεταιρισμός που ασχολούνταν με την εμπορία επιτραπέζιων σταφυλιών, με εξαγωγές σε Αγγλία και Γερμανία. Τις δεκαετίες ‘80 και ‘90, υπήρχαν τρεις συνεταιρισμοί στην περιοχή που έκαναν εξαγωγές. Τώρα η εμπορική δραστηριότητα, είναι αποκλειστικά στα χέρια ιδιωτών.
· Το τεράστιο πρόβλημα του νερού. Η βορειοανατολική Κορινθία είναι μια περιοχή με μικρό ύψος βροχόπτωσης και άρα ελλειμματική σε νερό. Η εντατικοποίηση της παραγωγής αλλά και η ραγδαία αστική ανάπτυξη της παραθαλάσσιας ζώνης έχει εντείνει το πρόβλημα. Μέχρι τώρα, κουκουλωνόταν με την εκμετάλλευση των υπόγειων υδάτων, από ιδιώτες μέχρι που άρχισαν να εξαντλούνται και αυτά. Η λύση της αξιοποίησης των υδάτων του ορεινού όγκου που καταλήγουν στη θάλασσα, είναι για μια εικοσαετία στις καλένδες. Αποτέλεσμα, δραματική αύξηση του κόστους του νερού, με σοβαρή επίπτωση στο κόστος παραγωγής.
· Η προσπάθεια εκσυγχρονισμού της ελληνικής γεωργίας, μέσω των σχεδίων βελτίωσης, εφοδίασε τις εκμεταλλεύσεις με εξοπλισμό δεκάδων χιλιάδων ευρώ. Εξοπλισμό που λόγω του μικρού κλήρου υπολειτουργεί και διπλασιάζει σε πολλές περιπτώσεις το χρόνο απόσβεσης του. Παράλληλα οι καθυστερήσεις στις πληρωμές των σχεδίων βελτίωσης τα τελευταία χρόνια, έχουν ρίξει τους μικρούς παραγωγούς, για τα καλά, στα νύχια των τραπεζών.
· Η χωρίς όρους λειτουργία της αγοράς έχει κάνει την Ελλάδα από τις ακριβότερες χώρες στα γεωργικά εφόδια. Ειδικά σε σχέση με τους ανταγωνιστές της (π.χ. Τουρκία).
· Η ευημερία του ‘80 και ‘90, δημιούργησε δεκάδες επίδοξους, αδαείς, εξαγωγείς αγροτικών προϊόντων. Οι οποίοι επιδοτήθηκαν, κιόλας, χωρίς κανένα όρο ή έλεγχο από το ελληνικό δημόσιο. Αποτέλεσμα σε σύντομο χρονικό διάστημα να βάλουν λουκέτο, αφήνοντας τεράστια χρέη σε κράτος και αγρότες.
Μια προσεκτική ανάλυση στα παραπάνω, κάνει κατανοητό ότι η οικονομική κρίση, απλώς επιτάχυνε το θάνατο.
Τη χρονιά που μας πέρασε εκτός από τα παραπάνω, είχαμε σοβαρές ζημιές από τις βροχοπτώσεις του Σεπτεμβρίου. Η ζημιά έφτασε σε πολλές περιπτώσεις και το εκατό στα εκατό της παραγωγής. Τα πορίσματα των εκτιμητών του ΕΛΓΑ που αναρτήθηκαν πέντε μήνες μετά, ήταν πρακτικά μηδενικά. Έβαλαν, ταφόπλακα σε όποιες ελπίδες για οικονομική ανάσα των αγροτών. Οικονομική ανάσα με αποζημίωση σε πραγματική ζημιά. Ο ΕΛΓΑ, τιμώρησε τους Κορίνθιους αγρότες, γιατί την προηγούμενη χρονιά, βρέθηκαν κάποιοι παραγωγοί και κατάγγειλαν πλασματικές αποζημιώσεις. Αλήθεια, θα μας κάνει την τιμή η νέα ηγεσία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων, να απαντήσει στην ερώτηση βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ, για το θέμα;
Κλείνοντας αυτή την αποτύπωση της κατάστασης της αγροτικής παραγωγής, στην πεδινή και ημιορεινή Κορινθία, μπορούμε με βεβαιότητα να πούμε ότι, όχι μόνο δεν φαίνεται φως, αλλά το τούνελ κατέρρευσε κιόλας.
Φάνης Κουρεμπές, Γεωπόνος,neagrokin
Σημείωση sfedona.gr : Το άρθρο αυτό του αγαπητού συμπολίτη μας γεοπώνου Φάνη Κουρεμπέ γράφτηκε πριν από 9 μήνες περίπου. Και σήμερα όμως έχει ακριβώς την ίδια ,ίσως και πιο έντονη επικαιρότητα.
Σχετικά άρθρα:
σαν καταναλωτης πηγα σημερα λαικη να αγορασω σταφυλια (4 αυγουστου)και ειταν καταπρασινα,σαν το πασοκ.παρολα αυτα ο πωλητης μου ελεγε βεβαια οτιειναι μελια.με αυτη την νοοτροπια του και με αυτη την πολιτικη τους λετε να εχουμε περιθωριο να αλλαξουν καποια πραγματα?
Χωρίς πολλά λόγια και σχόλια δικά μου, θα παραθέσω στη συνέχεια μερικά αποσπάσματα από τις εισηγήσεις που πραγματοποιήθηκαν στην ημερίδα της 25ης Αυγούστου 2007 στο Ζεμενό κατά τη διάρκεια της γιορτής Σουλτανίνας και είναι όσο ποτέ άλλοτε επίκαιρες, τρία χρόνια μετά.
Οι εισηγήσεις αυτές δημοσιεύθηκαν στα ΜΜΕ (τοπικά και κεντρικά), αλλά όπως τόσα και τόσα σημαντικά πράγματα, πέρασαν «απαρατήρητα!!!» από τους …θεσμοθετημένους φορείς μας.
Ο κ. Σπύρος Καχριμάνης, (Πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας και πρόεδρος της ομάδας παραγωγών Α.Κ.Α.Σ. ΗΛΙΟΣ) στην εισήγησή του με θέμα «Ομάδες παραγωγών και ο ρόλος τους στις νέες συνθήκες της αγοράς – επιχειρηματική οργάνωσή τους», τόνισε πως η γεωργική δραστηριότητα, είναι από τα πλέον απαιτητικά σε επιχειρηματικότητα επαγγέλματα. Αυτό γίνεται αμέσως κατανοητό αν εξεταστούν σε βάθος όλες οι πτυχές του επαγγέλματος. Η παραγωγή τροφής, δεν αφήνει πλέον περιθώρια για ερασιτεχνισμούς. Απαιτεί άρτια κατάρτιση του γεωργού, σε ένα ευρύτατο πεδίο δράσεων, που ξεκινούν από την καλλιεργητική τεχνική, τα οικονομικά, την εμπορία, την γνώση της αγοράς, αλλά και σύνθετων θεμάτων όπως η πιστοποίηση και οι Ευρωπαϊκοί κανονισμοί. Κατέστη σαφές, πώς οι παραγωγοί σουλτανίνας, έχουν ήδη και είναι σε θέση να προσλάβουν όλη την απαραίτητη τεχνική γνώση για την παραγωγή υψηλής ποιότητας προϊόντων. Το σημείο όπου απαιτεί βελτιώσεις είναι η επιχειρηματικότητα. Ενέργειες μείωσης του κόστους παραγωγής και βελτίωσης της εμπορίας, είναι απαραίτητες, προκειμένου να αποκτηθεί η ζητούμενη ανταγωνιστικότητα. Μοναδική λύση σε αυτό, είναι η συσπείρωση όσο το δυνατόν περισσότερων γεωργών σε μία ομάδα παραγωγών, η οποία με σύγχρονο τρόπο θα οργανώσει οικονομίες κλίμακας και θα τυποποιεί, συσκευάζει και εμπορεύεται το προϊόν, στα πρότυπα του διεθνή ανταγωνισμού. Επίσης, θα υποστηρίξει την ανάπτυξη νέων επιχειρηματικών δράσεων, αξιοποιώντας τις τεράστιες δυνατότητες που διαθέτει η περιοχή, όπως ο αγροτουρισμός και η παραγωγή μεταποιημένων προϊόντων, όπως χυμό από σταφύλι, γλυκό σταφύλι, μαρμελάδα σταφύλι και άλλα προϊόντα. Αναδείχθηκε ότι οι επαγγελματίες γεωργοί της περιοχής είναι ικανοί και ώριμοι για να προχωρήσουν στην αυτοοργάνωσή τους πάνω σε σύγχρονα πρότυπα και έχουν την επάρκεια να αντιληφθούν και να υπερπηδήσουν ελαττώματα και αγκυλώσεις του παρελθόντος.
Ο κ. Γιώργος Μιχαλόπουλος (Γεωπόνος), στην εισήγησή του με θέμα «Η ανεπάρκεια “πόρων” στην Ελληνική γεωργία», επεσήμανε πως για να μπορέσει ο παραγωγικός ιστός (παραγωγή και πρώτη μεταποίηση) να συνεχίσει να παρακολουθεί τις όλο και μεγαλύτερες απαιτήσεις της παγκοσμιοποιούμενης αγοράς χρειάζεται να ξεπεράσει τις παραδοσιακές του σχέσεις με τους άλλους ΄΄παίκτες΄΄ στην γεωργία (κράτος, συνεταιρισμοί, γεωπόνοι, εμπόριο) και να οργανωθεί σε νέας μορφής δομές που να καλύπτουν τα σοβαρά κενά της σημερινής κατάστασης όπως η απουσία έρευνας, η απουσία δομής για την συγκέντρωση του προϊόντος σε προβλεπόμενη ποιότητα, η μη διασφάλιση της αξιόπιστης τροφοδοσίας της αγοράς, η αδυναμία προβολής των καλών χαρακτηριστικών των προϊόντων μας, κλπ. Τα σύγχρονα εργαλεία διαχείρισης (μάνατζμεντ) όπως η Ολοκληρωμένη Διαχείριση, δίνουν πολλαπλές δυνατότητες, με επιστημονική αντί της εμπειρικής προσέγγισης της παραγωγής, ξεκινώντας από τον ζωτικότερο παράγοντα, την μείωση του κόστους παραγωγής και τη συστηματική βελτίωσης της ποιότητας (ένα από τα αναγνωρίσιμα στοιχεία είναι και ο σεβασμός στο περιβάλλον) μέχρι του σημείου να αναγνωρισθεί ως ξεχωριστή από την αγορά. Ένα από τα πιο χτυπητά στοιχεία ποιότητας των ελληνικών προϊόντων είναι η δυνατότητα παραγωγής τους χωρίς ανιχνεύσιμα υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Η μόνη πραγματική δυσκολία που χρειάζεται τεράστια προσπάθεια δεν είναι τεχνική αλλά κοινωνική. Πώς δηλαδή οι παραγωγοί συμφωνούν στην από κοινού διαχείριση του προϊόντος τους. Τα λίγα μέχρι στιγμής – πολύ πετυχημένα όμως – παραδείγματα στην Ελλάδα, δείχνουν ότι με ένα προσεκτικό σύστημα διαχείρισης ακόμα και αυτό το καταφέρνουν οι έλληνες παραγωγοί.
Ο κ. Νίκος Ζιούβας, (Γεωπόνος, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Γεωπόνων – ΠΟΣΓ), κλείνοντας την ημερίδα, ανέφερε ότι η σουλτανίνα αποτελεί για την Κορινθία έναν από τους βασικούς πλουτοπαραγωγικούς πόρους και θα συνεχίσει να είναι με την προϋπόθεση ότι όλοι οι εμπλεκόμενοι στην παραγωγή και διακίνησή της θα ενσκήψουν με ωριμότητα στις σύγχρονες απαιτήσεις της αγοράς. Απαιτείται εκσυγχρονισμός και οργάνωση σε όλα τα επίπεδα παραγωγής, εμπορίας και διαφήμισης του προϊόντος. Είναι απαραίτητη η ουσιαστική συνεργασία όλων των εμπλεκομένων στην σουλτανίνα, με την δημιουργία Διεπαγγελματικής Οργάνωσης που θα ρυθμίζει και θα αποφασίζει για όλα τα θέματα που αφορούν το προϊόν, όπως η ονομασία προέλευσης, η πιστοποίηση και εφαρμογή ολοκληρωμένης διαχείρισης, τα προγράμματα προώθησης και τα θέματα εμπορίας. Οι νέες περιβαλλοντικές συνθήκες και η παγκοσμιοποίηση της αγοράς διαμορφώνουν τον τρόπο εφαρμογής ενός νέου καλλιεργητικού μοντέλου με ορθολογιστική χρήση των πόρων (νερό, λίπασμα, προϊόντα φυτοπροστασίας) και με μεθόδους που θα προστατεύουν και θα σέβονται το περιβάλλον. Για όλα τα παραπάνω οι Γεωπόνοι με την υψηλή τους τεχνογνωσία στέκονται δίπλα στον αγρότη προσπαθώντας να βάλουν τον πήχη για την σουλτανίνα ακόμα ψηλότερα. Έχουν επίσης καταθέσει προτάσεις για το σύνολο των δράσεων που πρέπει να γίνουν για την σουλτανίνα και είναι στην διάθεση τόσο των αγροτών όσο και των τοπικών υπηρεσιών προκειμένου να διαμορφωθεί το νέο σύγχρονο μοντέλο επιτυχίας για την Σουλτανίνα Κορινθίας.
Υ.Γ.
Κύριε Νομάρχα Κορινθίας, κύριε Ν. Ταγαρά, στο τέλος της θητείας σας, στο τέλος της θητείας της Ν.Α. Κορινθίας, εσύ και οι προκάτοχοί σου θα πρέπει να νιώθετε υπερήφανοι που τόσα πολλά προσφέρατε στον Αγροτικό κόσμο του Νομού (φράγμα Ασωπού κ.α.). Αλήθεια για το ότι δεν ενεργήσατε για να «δώσουμε» ταυτότητα στο προϊόν μας τη Σουλτανίνα Κορινθίας, να της «προσφέρουμε» την ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ (ΠΟΠ) η ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗΣ ΕΝΔΕΙΞΗΣ (ΠΓΕ) αν και από την αρχή της θητείας σας, σας είχε επισημανθεί, νιώθετε το ίδιο υπερήφανος;
Γιώργος Γκίνης
Ζεμενό Κορινθίας
ο ξαδερφος μου ενδιαφερεται να εισαγει συλτανινα απο την Ελλαδα στην Κυπρο, παρακαλω μπορειτε να μου αποστηλετε τουσ πιο σοβαρουσ εξαγωγεισ
ευχαρηστω
Ακησ